Ölüm Üzerine: Det sjunde inseglet/Seventh Seal (1957) İnceleme

Ingmar Bergman‘in en bilinen bu film ile gelin biraz da ölüm karşısında çaresizliğimizle hayatın anlamını arayalım. Orta çağ temalı bir film olsa bile konu yine evrenseldir. Antonius Block haçlı seferlerinde savaşmış birisidir. Savaş bitip geri dönüş yolunda vebanın Avrupa’ya yayıldığını görür. Bir kıyıda silah arkadaşı ile dinlenmektedirler. Sonrasında ölüm gelir yanlarına, Block’un canını alma vakti gelmiştir. Onca yıl savaştıktan sonra ölümün şimdi onu bulmasına o kadar kendisini bırakmak istemez. Onun için ölümle satranç oynamayı teklif eder. Kazanırsa canını bağışlayacaktır. Ölüm, kesinliğini bildiği için emin şekilde kabul eder.

Bu satranç oyununu belki de zaman kazanmak için teklif etmiştir. Hayatında anlamlı gelecek şeyleri bulamamıştır. Karşısına ilk başta din gelir çünkü orta çağda din her şeyin üzerinde olduğu yapıdır. Aklındaki soruları cevaplamak ister, tanrıya ya da en azından şeytana bile ulaşmak ister. Şeytanla ilişki kurduğu söylenen kızın ölümünde hatta şeytanı görmeyi ister. Ama hiç bir şey göremez. Tiyatroculuk yapan bir aile ile tanışırlar yolda bu aile ile birlikte iken varoluş düşüncelerinden uzaklaşır. Ailenin mutluluğu ona da yansır. Ölüm artık son hamlesini yapıp ölüme götürmeye geldiğinde ise sadece aile için kaygılanır. Ailenin ölümden kaçmasına yardım eder ve hayatında anlamlı bir şey yaptığını düşünür. Ama ölüm bir gün herkese geleceğini hatırlatır. Ve sonrasında onları da yanında götürür. Onca yıl kutsal topraklar için savaştığında anlamı bulamayıp böylesine ufak bir aile ile anlama ulaşması da manidardır.

Filmde bana göre en etkileyici kısım ölümün bizlerin için o kadar görünen gerçek bir durum olması iken Tanrı’nın sessizliği ile de ayrı bir vurgusu vardır. Tanrıya ulaşmak istemektedir, onunla konuşmak ondan bir mesaj beklemektedir. Ama bunların hiçbiri olmaz insan kendi amacını kendi ortaya çıkarmalıdır. İçerisindeki karakterler ve yapısı ile de film geniş bir serüven sunmaktadır. Kısa süresiyle uzunca bir deneyim bizlerledir.